Kuchnia turecka

Kuchnia turecka

Kuchnia turecka to prawdziwe bogactwo smaków zawarte w różnorodności potraw. Łagodne przystawki i zupy, pikantne dania główne oraz bardzo słodkie desery to znaki szczególne kulinarnej Turcji. Dania pochodzące z tego kraju zna i uwielbia cały świat. Niezależnie czy to jest kebab, pilaf czy też baklawa – nikt nie potrafi się oprzeć przysmakom kuchni tureckiej.

Skąd w Turcji taka mieszanka smaków? Otóż jest to pozostałość po Imperium Osmańskim, które władało dużą częścią świata od XIV do XX wieku. W jego skład wchodziła Azja Mniejsza, część południowozachodniej Azji, Północna Afryka oraz południowowschodnia Europa. Przy takiej mieszance kultur oraz smaków, powstanie przepysznej kuchni skupiającej je razem było nieuniknione. Centrum imperium był wtedy Pałac Topkapi – siedziba sułtanów osmańskich. Pracowali tam najlepsi kucharze sprowadzeni nawet z najdalszych zakątków imperium, tworząc dania, które jada się do dzisiaj. Przenikanie kultur oraz kuchni widać również obecnie, w krajach, które były rządzone przez imperium oraz ich sąsiadów. Najbardziej zauważalne jest to na Bliskim Wschodzie, Bałkanach, Europie a także w Polsce. Kuchnia turecka najwięcej ma w sobie z kuchni greckiej oraz orientalnej. Pyzatym pojawiają się w niej dania śródziemnomorskie, bogate w warzywa i przyprawy. Pomimo wielu wpływów i złożoności produktów, potrawy tureckie nie należą do skomplikowanych. Dobre połączenia smakowe oraz produkty najlepszej jakości – taka ideologia przyświeca wszystkim Turkom podczas szykowania posiłku.

Charakterystyka kuchni tureckiej

Jedzenie tureckie można podzielić na poszczególne kategorie:

  • Zupy – składają się przeważnie z jogurtu, sezonowych warzyw, ryżu
  • Przystawki, – czyli meze, występują w niezliczonej ilości od słodkich i zimnych przez ostre i gorące.
  • Ryby i owoce morza – Turcja otoczona jest z trzech stron morzami. Dlatego też w menu kuchni tureckiej jest mnóstwo ryb i owoców morza, które się grilluje, smaży, piecze oraz przyrządza na parze.
  • Drób – coraz częściej kurczak zastępuje w potrawach czerwone mięso, gdyż jest po prostu zdrowszy. Używa się go również do tworzenia wywarów, które potem trafiają np. do pilafu.
  • Mięso – zazwyczaj baranina, jagnięcina lub wołowina. W Turcji nie je się wieprzowiny ze względu na obostrzenia religijne. Popularnym sposobem obróbki cieplnej jest grillowanie. Idealnym przykładem jest sztandarowe danie tego kraju – kebab.
  • Warzywa – sezonowe, jada się w dużej ilości. Piecze się je na grillu z dodatkiem oliwy z oliwek.
  • Makarony – prawie wszyscy przygotowują je w domu. Używana jest mąką pszenna, ale także bardzo często jej zdrowsza wersja – durum.
  • Pieczywo i ciasta – głównie pszenne, czasem z dodatkiem innego ziarna. Dodaje się do niego oliwki, orzechy, pastę sezamową tahini, sery, mięso.  
  • Desery – mogą być z ciasta bazującego na mące, mleku, owocach albo ryżu. Ich smak wzbogaca się poprzez dodawanie pistacji, orzechów włoskich, wody różanej, szafranu, cynamonu, miękkich serów oraz śmietany.
  • Napoje – najpopularniejszy jest ayran na bazie jogurtu. Pija się także dużo herbaty, napojów na bazie owoców

Podrodzaje kuchni tureckiej

  • Region Morza Marmara – to obszar gdzie wschód łączy się z zachodem. Pośrodku leży Stambuł, którego jedna część należy do Europy a druga do Azji. W tej części Turcji znajduje się Bursa, czyli miejsce narodzin kebabu. Wspomniany Stambuł to miejsce, gdzie powstał jeden z najbardziej znanych tureckich słodyczy – lokum, jest to słodka galaretka z dodatkiem wody różanej oraz bakaliowych dodatków. W mieście Tekirdag przyrządzane są jedne z najsmaczniejszych koft z czerwonym chilli i czosnkiem.
  • Region Morze Egejskiego – tutejsza kuchnia najbardziej przypomina grecką. Wykorzystuje się tu dużo oliwy z oliwek oraz owoców morza. Miasto Izmir słynie z wiele sposób podawania pysznych kalmarów. Również w tym mieście serwowane są znakomite Izmir kofte, przyrządzane z czerstwego chleba, jagnięciny, cebuli i pietruszki. Region ten słynie również z bardzo słodkiej śmietany o nazwie – kaymak.
  • Region Morza Śródziemnego – najczęściej odwiedzana przez turystów część Turcji. Dlatego też można tu spotkać dania przygotowane specjalnie pod turystykę. Dużą popularnością cieszy się doner kebab. Jednak już kawałek dalej, za głównymi trasami zwiedzania można znaleźć prawdziwe smakowe rarytasy. Dania, jakie znajdziemy będą przygotowywane głównie z ryb morskich jak np. czerwona brzana, błękitek, barwena oraz tuńczyk bonito. Lokalną odmianą kebaba jest tutaj tandi kebabi, czyli jagnięcina pieczona w specjalnym glinianym garnku, wkopanym w ziemię. Do mięsa podaje się sałatkę z białej fasoli o nazwie – piyaz.
  • Region Centralnej Anatolii – to tutaj znajduje się magiczna Kapadocja ze swoimi krajobrazami jak z bajki. Tutejsza odmiana kebabu nasi nazwę testi kebabi. Są to kawałki kurczaka lub jagnięciny gotowane w sosie grzybowo-cebulowym. Inna potrawa, która cieszy się tu popularnością są pierożki manti, które są faszerowane mielonym mięsem jagnięcym lub wołowym.
  • Region południowowschodniej Anatolii – ta część Turcji specjalizuje się w słodyczach. Specjalnością są lody Kahramanmaras oraz baklawa z Gaziantepu. Lody te są produkowane na bazie mąki wytwarzanej z dzikiej orchidei. Sprawia ona, że lody są niezwykle elastyczne i ciągnące. Wspomniana baklawa uważana jest za najlepszą w kraju za sprawą dodatku lokalnych pistacji, które zresztą są dodawane prawie do wszystkich tutejszych dań.
  • Region Wschodniej Anatolii – teren tutaj jest górzysty, co sprzyja hodowli owiec i krów. Dlatego też lokalna kuchnia oferuje duży wybór jogurtów, serów i potraw mięsnych. Większość potraw jest bardzo kaloryczna, powodem tego są bardzo mroźne zimy, podczas, których trzeba sobie zapewnić duże dostawy energii. Jednym z popularniejszych produktów jest ser zwany – van otlu. Jest aromatyczny oraz pikantny. Kete to z kolei lokalne pieczywo w postaci małych bułeczek ze szpinakiem i orzechami.
  • Region Morza Czarnego – charakterystyczne dla tej części Turcji są dania rybne. Najpopularniejsze to: jesiotr, turbot, kefal oraz witlinek. Dużo potraw powstaje na bazie anchois zwanym tu hamsi. Na drugim miejscu, po rybach, jest pieczywo. Większość wypieka się na bazie mąki kukurydzianej, gdyż kukurydza jest tu ważną uprawą. Lahmacun oraz simit to najczęściej jedzone wypieki.   Wszystko popija się słynną herbatą z okolic Rize.

Najpopularniejsze dania tureckie.

  • Kebab – tureckie danie narodowe. Znane i uwielbiane chyba na całym świecie. W tradycyjnej wersji jest to mięso pieczone na pionowym rożnie(baranina lub jagnięcina), warzywne dodatki oraz sos jogurtowy. W zależności od odmiany może być serwowany w cieście, bułce lub na talerzu. W wersji wegetariańskiej mięso zastępuje falafel.
  • Kofta – mięsne pulpeciki, pieczone na poziomym ruszcie nadziane na szpikulec. Podaje się je z chlebkiem/ryżem/ziemniakami i sałatką
  • Pide – nazywana turecką pizzą. To pieczony, płaski chlebek w kształcie łódki z dodatkiem sera, mielonego mięsa i warzyw.  
  • Ayran – napój jogurtowy z dodatkiem wody i soli. Jest bardzo orzeźwiający i szybko gasi pragnienie, więc jest doskonały na upały.
  • Pilaf – mięso z ryżem i warzywami, przypominające gulasz. Dodaje się do niego dużą ilość ostrych przypraw.
  • Baklawa – nadziewane orzechami włoskimi, pistacjami i cynamonem kawałki ciasta, w którym warstwy są oddzielone masłem.
  • Mercimek korbasi – zupa z czerwonej soczewicy z dodatkiem marchewki, papryki i cebuli. Przyprawia się ją pieprzem, ostrą papryczką oraz sokiem z cytryny. Jada się ją o każdej porze dnia.

Kuchnia turecka – ciekawostki

  • Narodowym trunkiem jest – raki. Mocna anyżówka, którą miesza się z wodą. Nazywany często – lwim mlekiem.
  • W Turcji żadne posiłek nie może się obejść bez chleba. W restauracji nawet do frytek, czy też ryżu zostanie podany chleb.
  • Tureckie zielone śliwki jada się z solą.
  • Często przystawką do piwa są marchewka i ogórek zalane sokiem z cytryny.

Poznaj potrawy kuchnii tureckiej

Bibliografia